การประเมินความสัมพันธ์ของแพลงก์ตอนพืชกับคุณภาพน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยา

บทคัดย่อ

การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณแพลงก์ตอนพืชกับคุณภาพน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยา ดำเนินการโดยเก็บตัวอย่างจากแม่น้ำเจ้าพระยา ตั้งแต่เขื่อนเจ้าพระยาจนถึงปากแม่น้ำ จำนวน 14 สถานี ในช่วงเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2560 ถึงเดือนเมษายน พ.ศ. 2561 ผลการศึกษาพบว่า สัดส่วนความเข้มข้นของธาตุอาหารในแม่น้ำเจ้าพระยาที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของปริมาณแพลงก์ตอนพืช มากที่สุดคือ 10:1 ซึ่งบ่งชี้ว่าแหล่งน้ำมีไนโตรเจนเป็นปัจจัยจำกัดในการเจริญเติบโตของแพลงก์ตอนพืช เนื่องจากมีค่าต่ำกว่าสัดส่วนที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของแพลงก์ตอนพืชคือ 16:1 และพบว่าการเปลี่ยนแปลงของปริมาณแพลงก์ตอนพืชดิวิชั่น Bacillariophyta สามารถใช้เป็นดัชนีชี้วัดปริมาณความเข้มข้นของไนเตรท-ไนโตรเจนในแม่น้ำเจ้าพระยาได้ เนื่องจากไนเตรท-ไนโตรเจนมีความสัมพันธ์ไปในทิศทางเดียวกับแพลงก์ตอนพืช Bacillariophyta (r² = 0.916) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 95% ดังนั้น ผลการศึกษาครั้งนี้สามารถนำข้อมูลที่ได้มาใช้ในการติดตาม เฝ้าระวังการแพร่กระจายของแพลงก์ตอนพืชในแหล่งน้ำดิบในกระบวนการผลิตน้ำประปา เพื่อเป็นข้อมูลในการศึกษาหาแนวทางการแก้ปัญหาการปนเปื้อนของปริมาณธาตุอาหารในแหล่งน้ำได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม เพื่อลดปัญหาการเกิดปรากฏการณ์ยูโทรฟิเคชั่นในอนาคต